“Oud Roest” is the magazine of the Foundation.
In this magazine, published at least 3 times a year, provides descriptions of historical
equipment, stories, activities of the Foundation etc.
When you wish to receive this magazine sign in as “friend” of the “Stichting Historisch Materiaal Radio-Holland”.
Magazine is only in Dutch.
To be a friend, use the”Sign in” tab to sign in.
“Oud Roest” is het orgaan van de Stichting.
In dit blad, dat minimaal 3 keer per jaar uitkomt, vindt u beschrijvingen van historische apparatuur, verhalen, aktiviteiten van de stichting enz.
Wanneer u dit blad wenst te ontvangen geeft u zich op als “Vriend” van de Stichting Historisch Materiaal Radio-Holland.
Gebruik hiervoor de tab Aanmelden
sol 1916 1926 19

Van oud roest tot een nieuw collectie

De Duitse natuurkundige Heinrich Rudolf Hertz (1857 – 1894) toonde experimenteel het bestaan van de door Maxwell voorspelde elektromagnetische golven aan en werd daardoor een van de grondleggers van radio.
De Italiaanse ingenieur Guglielmo Marconi (1874 – 1937) experimenteerde aan het begin van de 20ste eeuw verder.
Hoewel telefonie toen al bestond, was het niet mogelijk om die vorm van communicatie draadloos uit te zenden, noch te ontvangen.
Met het morseschrift van de telegrafie ging dat wel.
Telegrafie werd vooral in de scheepvaart gebruikt.
De toenmalige, naar Engeland geëmigreerde radiofabrikant Marconi en Telefunken (Duitsland) produceerden dan ook voornamelijk scheepsapparatuur voor koopvaardij en marine van vele landen, waaronder ook Nederland.
Voor de Eerste Wereldoorlog voeren Nederlandse schepen vooral met Marconi-apparatuur, geleverd en onderhouden door de Belgische firma SAIT.
Tijdens de Eerste Wereldoorlog kwamen de Nederlandse reders echter in de problemen, aangezien de Belgische SAIT onbereikbaar was geworden.
In samenwerking met Marconi en SAIT richtten de Nederlandse reders in 1916 de Nederlandsche Telegraaf Maatschappij Radio Holland op.
Weer wat jaren later gevolgd door de Nederlandsche Seintoestellen Fabriek (N.S.F.) in Hilversum die onder meer de scheepsradioapparatuur ging fabriceren.
Na de Eerste Wereldoorlog nam bij de koopvaardij de toepassing van scheepstelegrafie een grote vlucht en moesten er meer, speciaal opgeleide, mensen komen voor de bediening van de zenders en ontvangers.
Omdat de zeevaartscholen deze studie nog niet in hun programma hadden, begon Radio Holland in Amsterdam en Rotterdam een eigen opleiding tot “marconist”, later radiotelegrafist genoemd en weer later,
na uitbreiding van taken, radio-officier.

De Radio Holland scholen werden voorzien van alle gangbare scheepsapparatuur.
De marconist in opleiding leerde seinen en opnemen, en in zijn algemeenheid omgaan met de apparatuur.
In de jaren die volgden kwamen er vele nieuwe apparaten op de markt en dus ook op de Radio Holland scholen.
De verouderde toestellen werden gemakshalve op de zolder van een grachtenhuis aan de Keizersgracht te Amsterdam gezet, waar een van beide scholen huisde.
Dat ging tot jaren na de Tweede Wereldoorlog zo door, want niemand was echt geïnteresseerd in het oude materiaal.
Het vormde voor de schoolleiding soms wel aanleiding om de studenten als straf aan het poetsen van de van messing en koper rijkelijk voorziene apparatuur te zetten.

De één-lamps NSF mg/lg ontvanger type O34,bijgenaamd ‘de naaimachine’ 

Het was zo omstreeks 1955 dat Radio Holland voor het eerst meedeed aan de Firato tentoonstelling in de RAI in Amsterdam.
Op de Radio Holland stand werd als contrast naast een toenmalig modern radiostation, een oud authentiek radiostation opgesteld.
Het koper, het glanzende mahoniehout, de grote meters en de schakelaars trokken zo veel belangstelling dat de nieuwe apparatuur er bij wijze van spreken bij in de schaduw stond.
Dat vormde de aanleiding om de schoolverzameling te inventariseren.
Besloten werd om de verzameling te behouden en verder uit te breiden.
Deze taak kwam in opdracht van de toenmalige inspecteur van de Inspectie Rotterdam, Ferry van Eeuwen, te liggen bij de “Commissie Oud Roest”, die toen bestond uit het in 1998 overleden oudhoofd van de R.H. vestiging te Scheveningen Henk Kamp en aangevuld door de oud Radio Hollander Wim van Eeuwen en de gepensioneerde Radio Officier Piet de Man.
Op 3 november 1994 werd de Commissie Oud Roest omgezet in de Stichting Historisch Materiaal Radio Holland.
De Stichting beheert thans een unieke en zeldzame collectie historische scheepsradioapparatuur, maar ook een historische bibliotheek met technische documentatie en historische informatie in schrift en beeld over de maritieme communicatie en Radio Holland.

Met betrekking tot het verzamelen van nieuwe aanwinsten na 1999 richt de Stichting zich vooral op apparatuur die kenmerkend is als mijlpaal voor een nieuwe technische ontwikkeling of als een eerste toepassing in andere scheepvaartgebieden dan de grote handelsvaart waarin Radio Holland zich bezighield of – houdt, bijvoorbeeld kustvaart, zeevisserij en baggerindustrie.
De Stichting stelt zich tot doel het aanwezige materiaal te behouden, te restaureren en toegankelijk te maken op exposities en in maritieme musea.
De werkzaamheden die hiervoor worden verricht, zijn te onderscheiden in technische, administratieve en museale activiteiten.
Over de resultaten van deze werkzaamheden wordt regelmatig gepubliceerd in het zo langzamerhand volwassen geworden magazine Oud Roest dat minimaal driemaal per jaar voor vrijwilligers, vrienden en relaties
van de Stichting verschijnt.
Daarnaast worden in het blad ook de geschiedenis van de maritieme radiocommunicatie, de avonturen en de ervaringen van (ex-)Radio Holland personeel en ander Stichtingsnieuws opgetekend.
Een extra krachtinspanning werd in 1999 en in 2004 van de vrijwilligers en aanverwant Radio Holland personeel geëist voor het organiseren van de reünies.
Indien hiervoor in de toekomst nog animo bestaat, dan hoort de Stichting dat graag, hoewel men er zich van bewust is dat het aantal deelnemers in elke vijf jaar minder wordt.

Naast het Bestuur dat thans gevormd wordt door de heren Paul Smulders (voorzitter) die de heer Henk Aardse dit jaar heeft opgevolgd, Henk Middelkoop (secretaris) en Jan Schenk (penningmeester), beschikt de Stichting over een enthousiaste groep vrijwilligers en bijna 500 vrienden.
Helaas zijn hun ook in die tien jaren van het bestaan van de Stichting een aantal vrijwilligers van het eerste uur ontvallen: Frans Kemper (1998), Henk Kamp (1998), Hans Timmerman ( 1998) en Douwe Mulder (2002 ).
Zij worden niet vergeten.
Ook betreuren zij het ten zeerste dat veteraan Piet de Man wegens ziekte nu al ruim een jaar de wekelijkse werkdag op woensdag niet meer kan bijwonen.
Hij wordt in elk geval veel sterkte gewenst.
Het merendeel van de vrijwilligers dat (twee) wekelijks te vinden is in het depot en werkplaats aan de Eekhoutstraat te Rotterdam, maakt al jarenlang deel uit van de werkgroep.
Een viertal nieuwelingen is deze groep de laatste jaren komen versterken.
Daarnaast verrichtten het drietal Dick Breebaart, Cees Hollemans en Bram Boutkan regelmatig ondersteuning.
Ook is de Stichting diverse mensen binnen Radio Holland Rotterdam er erkentelijk voor dat nooit vergeefs een beroep op hen wordt gedaan om handeenspan diensten te verrichten.
Al met al een groep mensen waarop de Stichting kan bouwen en terecht ook trots is.
Omdat de apparatuur van vandaag, morgen al weer geschiedenis is, zal het werk van de Stichting nooit ophouden.
Met uw hulp als vriend van de Stichting, de Radio Holland Group als sponsor en “hulp in bange dagen”, zijn Bestuur en vrijwilligers van de werkgroep in staat de unieke collectie nautische apparatuur te bewaren en verder uit te bouwen en u hierover te blijven berichten.

Minstens even zo belangrijk echter is dat de Stichting kan beschikken over de nodige financiële middelen voor het behouden en onderhouden van de collectie, maar ook voor de uitvoering van diverse projecten om deze unieke collectie voor het publiek toegankelijk te maken.
Wij stellen uw ondersteuning als sponsor uiteraard zeer op prijs.
U kunt zich online opgeven als “Vriend van de Stichting Historisch Materiaal Radio Holland” door het aanmeldingsformulier te gebruiken!
Een andere manier om de Stichting te steunen is het plaatsen van een link en een banner op uw persoonlijke website.

Voor meer informatie over de Stichting Historisch Materiaal Radio Holland kunt u contact opnemen met het secretariaat van de Stichting. Email: info@pdrh.nl

De naam “Oud Roest”.

 De bekende t.v.-presentatrice Mies Bouwman noemde de in een door haar geleide quiz tussen oud-officieren ter koopvaardij en leerlingen van zeevaartscholen en scholen voor scheepswerktuigkundigen de eerstgenoemde ‘de Oud Roest-ploeg’.
Op de foto, rechtsachter Mies Bouwman, de toenmalige directeur van de R.H.-school te Rotterdam, de heer H.J.A. van Schaik.

Op één van de druilerige woensdagen in november, tijdens de koffiepauze van de vrijwilligers van de Stichting, vroeg iemand waar de naam ‘Oud Roest’ van ons stichtingsblad vandaan kwam.
De één opperde dat dit de staat was, waarin de historische apparatuur verkeerde, voordat de vrijwilligers deze onder handen hadden genomen.
Een ander veronderstelde dat de naam symbolisch de conditie van de vrijwilligers weergaf.
Hoe dan ook, het antwoord op de vraag kon één van de leden van de redactie van ‘Oud Roest’ geven.
Zijn nimmer afnemende honger naar copij, doet hem wekelijks in de bibliotheek van de Stichting vertoeven.
Daar vond hij in één van de gebundelde PDRH’s, het voormalige personeelsblad van Radio Holland, het volgende bericht:

`Onder auspicién van de Koninklijke Nederlandse Redersvereniging werd op 17 januari 1959 in de Ahoyhal te Rotterdam een feestelijke bijeenkomst gehouden van allen, die bij de koopvaardij betrokken zijn in verband met de 16e verjaardag van H.K.H. Prinses Margriet, het Petekind van de Nederlandse koopvaardij.
Medewerking werd verleend onder meer door de Marinierskapel, Rita Reys, The Three Jacksons en de Wama’s.
In een quiz, geleid door Mies Bouwman, trad een vijfmansploeg van aanstaande koopvaardijofficieren van de zeevaartschool en de school voor scheepswerktuigkundigen in de strijd tegen een ploeg van oud-officieren ter koopvaardij, die door Mies Bouwman de ‘Oud Roest’-ploeg werd genoemd.
De oudjes deden het nog best en wonnen met 4  punten  tegen 2.
De heer H.J.A. van Schaik, directeur van de R.H. school in Rotterdam, was lid van de Oud Roestploeg en aan hem was het te danken dat van deze ploeg gezegd kon worden dat de leden van “Oud Roest” het nog best deden.

En zo is het ook met de historische apparatuur en de vrijwilligers, die de naam “Oud Roest” al jaren lang als hun geuzennaam koesteren.